Historia Kościoła i Parafii
  Historia Parafii
Strona główna
 

 

Historia warszawskiej parafii św. Michała (1853-2007)

 

Powstanie pierwszego mokotowskiego kościoła

W połowie XIX w. Mokotów był podwarszawską wsią wchodzącą w skład parafii Św. Aleksandra w Warszawie. Animatorem budowy kościoła w Mokotowie był ks. Jakub Falkowski (1774-1848) - ówczesny proboszcz par. św. Aleksandra. Grunt ofiarował książę Michał Radziwiłł - właściciel Królikarni, a na czele komitetu budowy stanął Ksawery Pusłowski (1806-1884), który sfinansował częściowo koszty budowy. Ofiary złożyli także mieszkańcy Mokotowa, a między nimi Franciszek i Antoni Szustrowie zamieszkujący niedaleki pałacyk oraz Wojciech Gerson - później sławny malarz. 8 września 1853 r. położono kamień węgielny i złożono akt erekcyjny, które poświęcił ks. kanonik Mateusz Naruszewicz, proboszcz parafii św. Aleksandra i dziekan warszawski.

 

W ciągu trzech lat wybudowano kościół według projektu architekta Ignacego Leopolda Essmanowskiego. 8 września 1856 r., w święto patronalne, abp Antoni Fijałkowski konsekrował świątynię pod wezwaniem Narodzenia NMP.

 

Kościół miał trzy ołtarze - główny i dwa boczne: św. Antoniego i św. Michała, a na frontonie widniał napis “BOGU Z JEGO DARÓW 1856 ROKU”.

 

W latach 90-tych XIX w., z inicjatywy księdza Franciszka Kaczyńskiego, rektora kościoła, podjęto zakrojone na znaczną skalę prace budowlane. W transepcie dostawiono dwie kaplice, a przy prezbiterium jeszcze kaplicę Matki Bożej Częstochowskiej. Fronton obłożono czerwonym klinkierem i przyozdobiono niszami z figurami NMP i świętych apostołów Piotra i Pawła. Przebudowaną świątynię konsekrował bp Kazimierz Ruszkiewicz 17 IX 1911 r.

 

Ustanowienie parafii Św. Michała Archanioła i lata międzywojenne

Od roku 1896 prowadzono w kościele księgi metrykalne, ale dopiero 20 listopada 1917 r., w rok po przyłączeniu Mokotowa i innych przedmieść do Warszawy, dekretem arcybiskupa metropolity warszawskiego Aleksandra Kakowskiego została erygowana parafia pod wezwaniem Św. Michała Archanioła. Jej proboszczem ustanowiono dotychczasowego rektora ks. Karola Blizińskiego. Parafię wydzielono zasadniczo z parafii św. Aleksandra, a objęła ona rozległy obszar od ulicy Wawelskiej i Pl. Unii Lubelskiej po ulice Idzikowskiego i Ksawerów oraz od ulic Belwederskiej i Piaseczyńskiej po ulicę Wołoską.

 

Ważnym wydarzeniem było przybycie do kościoła parafialnego w marcu 1919 r. Nuncjusza Apostolskiego abpa Achillesa Ratti - późniejszego papieża Piusa XI, który udzielił wiernym Sakramentu Bierzmowania.

 

W latach 20-tych XX w. staraniem ks. proboszcza K Blizińskiego wystawiono dzwonnicę (1924) i nowy ołtarz wielki, oraz dokonano dalszych prac modernizacyjnych i restauracyjnych, po zakończeniu których w 1928 r. kard. A. Kakowski dokonał poświęcenia. W 1937 r., po śmierci ks. kanonika Blizińskiego, stanowisko proboszcza objął ks. Jan Szmigielski.

 

   

 

W czasie wojny i powstania warszawskiego

Kościół, lekko uszkodzony w 1939 r., dotrwał do powstania warszawskiego (VIII-IX 1944 r.), które przyniosło zagładę tej pierwszej mokotowskiej świątyni - niemieckie pociski i bomby zamieniły ją w gruzy. Ocalały tylko: dzwonnica, fronton i kaplica, a z elementów wyposażenia m.in. tabernakulum.

 

 

Budowa i konsekracja nowego kościoła

Po ustaniu działań wojennych proboszcz ks. J. Szmigielski doprowadził do likwidacji ruin i dobudował do zachowanego frontonu prowizoryczny budynek kościelny.

 

W 1947 r. funkcję proboszcza parafii objął ks. Stefan Piotrowski, przed którym stanęło trudne zadanie wybudowania nowej świątyni.

 

Budowę rozpoczęto w sierpniu 1950 r, a 8 XII 1951 r. ks. Prymas abp S. Wyszyński poświęcił kamień węgielny. Do 1959 r. wystawiono wschodnią część kościoła zawierającą prezbiterium, kaplicę, zakrystię i część naw. Poświęcił ją ks. Prymas kard. S. Wyszyński w dniu 21 XI 1959 r.

 

28 IX 1962 r odbyła się pod przewodnictwem kard. S. Wyszyńskiego intronizacja obrazu MB Częstochowskiej do kaplicy Matki Bożej. Obraz ten jest wierną kopią Oblicza Matki Bożej z Obrazu Jasnogórskiego, namalowaną przez prof. L. Torwirta i podarowaną ks. proboszczowi S. Piotrowskiemu przez ks. Prymasa.

 

W 1966 r. zakończono budowę i 16 XI, w święto MB Miłosierdzia (Ostrobramskiej) ks. Prymas kard. S. Wyszyński dokonał konsekracji świątyni pod nowym wezwaniem św. Michała. W ołtarzu umieszczono relikwie św. Agnieszki i św. Stanisława biskupa i męczennika.

 

Na frontonie, jak dawniej, widnieje napis “BOGU Z JEGO DARÓW”

 

   

 

Ważne wydarzenia od konsekracji do dziś

Po konsekracji jeszcze wielokrotnie ks. Prymas Wyszyński odwiedzał naszą parafię - ostatni raz był tutaj 5 XI 1978 r., wkrótce po wyborze Ojca Św. Jana Pawła II.

 

W 1981 r. Matka Boża w kopii Cudownego Obrazu Jasnogórskiego nawiedziła naszą parafię. Uroczystości rozpoczęły się 3 IV powitaniem Obrazu na granicy parafii i procesją. Mszę św. powitalną odprawił ks. bp Bronisław Dąbrowski - ówczesny sekretarz Episkopatu Polski. W dwa dni później Obraz Nawiedzenia powędrował do innego dekanatu.

 

We wrześniu 1986 r. ks. proboszcz Jerzy Chowańczak objął funkcję Ojca Duchownego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, a proboszczem mianowany został ks. Józef Hass - wikariusz parafii w latach 1971-78, później rezydent i pracownik Kurii Metropolitalnej i Sekretariatu Episkopatu Polski.

 

W dniu 27 VII 1990 r. zmarł były długoletni proboszcz ks. infułat S. Piotrowski - uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło ponad 10 biskupów z kard. J. Glempem na czele, ponad 100 kapłanów oraz rzesze parafian.

 

W roku 1991, rozpoczęta została budowa nowej plebanii - kamień węgielny poświęcił i wmurował 27 X ks. bp Kazimierz Romaniuk. W tymże roku na obchody 25-lecia konsekracji kościoła przybył po raz drugi w historii naszej parafii Nuncjusz Apostolski w osobie ks. abpa J. Kowalczyka; przybyli także księża, którzy pracowali bądź pochodzili z naszej parafii.

 

W październiku 1996 r. odbyło się Nawiedzenie Matki Bożej Fatimskiej - procesja z figurą przeszła od kaplicy oo. karmelitów do kościoła, po czym kard. J. Glemp odprawił uroczystą mszę św.

 

W uroczystość patronalną 1997 r. ks. Prymas J. Glemp dokonał poświęcenia nowej plebanii.

 

W październiku 1999 r. odbyły się misje przygotowujące do Roku Wielkiego Jubileuszu, prowadzone przez ojców redemptorystów. Zakończyły się one 14 X nawiedzeniem Obrazu Miłosiernego Pana Jezusa oraz poświęceniem nowego krzyża misyjnego przed kościołem z wyrytymi datami misji św. w parafii: 1949, 1981, 1999.

 

W 2003 r. poświęcona została nowa kaplica z obrazem Miłosierdzia, w której od tego czasu regularnie odbywają się nabożeństwa do Miłosierdzia Bożego.

 

W uroczystość patronalną 2005 r. ks. proboszcz oraz ks. W. Kądziela dokonali poświęcenia odrestaurowanej dzwonnicy i uruchomienia nowych dzwonów. Dzwonnicy przywrócona została szata architektoniczna z okresu jej powstania (1924 r.).

 

W latach 80-tych, 90-tych oraz ostatnich wielokrotnie nawiedzał naszą świątynię ks. Prymas J. Glemp - zwykle w Wielkim Poście lub w święta patronalne. Ostatni raz jako arcybiskup metropolita warszawski udzielił Sakramentu Bierzmowania 13 VI 2006 r.

 

W roku bieżącym (2007) na uroczystość 40-lecia kapłaństwa ks. proboszcza - prałata J. Hassa przybył nowy arcybiskup warszawski Kazimierz Nycz.

 

W latach 70-tych i 80-tych parafia brała udział w Tygodniach Kultury Chrześcijańskiej - odbywały się spektakle poetyckie i projekcje filmów religijnych. W ostatnich latach w kościele miały miejsce liczne koncerty z udziałem wybitnych artystów i zespołów (K. Penderecki, J. Maksymiuk, Sinfonia Varsovia, Poznańskie Słowiki), organizowane przez dzielnicę Mokotów M. St. Warszawy.

 

Parafia dziś

Na skutek powstania nowych parafii na Mokotowie: św. Szczepana (1949), św. Kazimierza (1950), św. Andrzeja Boboli (1953), Maryi Matki Kościoła (1982) i MB Anielskiej (1983) od parafii sw. Michała odłączono duże obszary Mokotowa. Obecnie obejmuje ona obszar od ulicy Madalińskiego i Dworkowej do ulicy Woronicza oraz od ulicy Wejnerta i Al. Niepodległości do ulicy Konduktorskiej i rejonu bezpośrednio pod skarpą mokotowską.

 

Wystrój świątyni

Tabernakulum pochodzi z ołtarza głównego przedwojennego kościoła Narodzenia NMP, który stał w tym samym miejscu.

 

W prezbiterium uwagę zwraca witraż - jeden z największych w Europie - “Zesłanie Ducha Świętego.” autorstwa wybitnego witrażysty Tadeusza Wojciechowskiego. Tegoż twórcy jest witraż w baptysterium, którego chłodna zielonkawo-niebieska barwa symbolizuje wodę chrzcielną.

 

Wystrój dwóch kaplic: św. Józefa oraz św. Tadeusza Judy i św. Antoniego, a także Drogę Krzyżową w dolnym kościele wykonała w II połowie lat 70-tych Maria Hiszpańska-Neumann.

 

Drogę Krzyżową w górnym kościele wykonali artyści W. Myjak i A. Sośnierz w roku 2002.

 

Uwagę zwracają także drewniane krucyfiksy w prezbiterium i kaplicach bocznych wykonane w różnych okresach czasu przez J. Skoniecznego.

 

Oprac. A.J.S. 4.09.2007

O historii naszej parafii można dowiedzić się więcej kliknąwszy TUTAJ

 

Strona główna |  Linki |  Mapa strony
design by VENTI